Nếu bạn đang sinh sống tại Nhật, chắc hẳn bạn đã nghe đến my number card Japan — hay còn gọi là thẻ My Number (マイナンバーカード). Đây là một trong những giấy tờ quan trọng nhất mà người nước ngoài nên có, dù bạn mới sang hay đã ở Nhật được một thời gian. Bài viết này sẽ giải thích rõ thẻ My Number là gì, tại sao bạn cần nó, và hướng dẫn từng bước để xin cấp một cách dễ hiểu nhất.
Thẻ My Number là gì?
My Number (マイナンバー) là mã số định danh cá nhân gồm 12 chữ số, được cấp cho tất cả mọi người đang cư trú hợp pháp tại Nhật — bao gồm cả người nước ngoài có đăng ký địa chỉ tại Nhật. Mã số này dùng để quản lý thông tin về thuế, bảo hiểm xã hội và các thủ tục hành chính.
Thẻ My Number (マイナンバーカード) là thẻ vật lý chứa mã số đó, kèm ảnh của bạn và chip IC. Đây khác với tờ giấy thông báo My Number (通知カード) mà bạn có thể đã nhận qua bưu điện khi mới đăng ký địa chỉ — tờ giấy đó chỉ thông báo số của bạn, không có giá trị nhận dạng chính thức.
Tại sao người nước ngoài nên xin thẻ My Number?
Nhiều người nghĩ thẻ này không cần thiết, nhưng thực ra nó cực kỳ hữu ích trong cuộc sống hàng ngày tại Nhật:
- Chứng minh thư hợp lệ: Thẻ My Number được chấp nhận làm giấy tờ tùy thân tại hầu hết các cơ quan, ngân hàng, công ty viễn thông.
- Mở tài khoản ngân hàng dễ hơn: Nhiều ngân hàng như Yucho (Japan Post Bank) yêu cầu hoặc ưu tiên thẻ My Number khi mở tài khoản.
- Đăng ký SIM chính thức: Các nhà mạng như GTN Mobile hoặc các nhà mạng thông thường đều cần giấy tờ tùy thân có ảnh — thẻ My Number là lựa chọn tiện lợi nhất.
- Chuyển tiền quốc tế: Khi dùng dịch vụ như Wise hay Remitly, bạn thường cần xác minh danh tính — thẻ My Number giúp quá trình này nhanh và đơn giản hơn.
- Thủ tục hành chính online: Dùng cổng dịch vụ công Mã số (マイナポータル) để kiểm tra thông tin thuế, bảo hiểm mà không cần ra văn phòng.
- Lấy giấy tờ tại máy ATM bưu điện: Có thể lấy bản sao hộ khẩu (住民票) ngay tại máy, tiết kiệm thời gian.
Điều kiện để xin thẻ My Number
Bạn có thể xin thẻ My Number nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:
- Đã đăng ký địa chỉ cư trú (住民登録) tại Nhật — đây là bước bắt buộc phải làm trước.
- Đã nhận được mã số My Number (thường được thông báo qua bưu điện sau khi đăng ký địa chỉ).
- Đang có tư cách lưu trú hợp lệ tại Nhật.
Giấy tờ cần chuẩn bị
- Tờ thông báo My Number hoặc giấy thẻ thông báo cũ (通知カード) — nếu còn giữ.
- Thẻ ngoại kiều (在留カード) — bản gốc.
- Hộ chiếu (có thể cần tùy từng trường hợp).
- Ảnh chân dung nền trắng (4,5cm × 3,5cm) — chụp trong vòng 6 tháng gần nhất. Lưu ý: có thể đăng ký online và dùng ảnh kỹ thuật số.
Danh sách giấy tờ có thể thay đổi tùy tình huống, vì vậy hãy kiểm tra thông tin mới nhất trên trang web chính thức của cơ quan My Number hoặc văn phòng thành phố/quận của bạn trước khi đến.
Các bước xin cấp thẻ My Number
Bước 1: Đăng ký trực tuyến hoặc qua bưu điện
Cách phổ biến và tiện nhất là đăng ký qua điện thoại thông minh hoặc máy tính. Bạn truy cập trang đăng ký online của cơ quan My Number (địa chỉ được in trên tờ thông báo My Number), điền thông tin và tải ảnh lên. Ngoài ra, bạn cũng có thể gửi đơn qua bưu điện hoặc đến trực tiếp văn phòng thành phố.
Bước 2: Chờ thông báo
Sau khi đăng ký, thẻ sẽ được làm trong khoảng vài tuần đến khoảng một tháng (thời gian thực tế có thể thay đổi). Bạn sẽ nhận được thư thông báo tại địa chỉ đăng ký khi thẻ đã sẵn sàng.
Bước 3: Đến văn phòng thành phố để nhận thẻ
Bạn bắt buộc phải đến trực tiếp văn phòng thành phố/phường (市区町村の窓口) để nhận thẻ — không thể nhờ người khác nhận thay (trừ trường hợp đặc biệt có giấy ủy quyền đầy đủ). Khi đến, bạn cần mang theo:
- Thư thông báo nhận thẻ.
- Thẻ ngoại kiều bản gốc.
- Mã PIN bạn đã đặt lúc đăng ký (hoặc bạn sẽ đặt tại chỗ).
Tại quầy, nhân viên sẽ hướng dẫn bạn thiết lập mã PIN và ký nhận thẻ. Nên đặt lịch hẹn trước qua trang web của văn phòng để tránh chờ lâu.
Một số lưu ý quan trọng
- Thẻ có thời hạn: Đối với người nước ngoài, thẻ My Number thường có thời hạn trùng với thời hạn của thẻ ngoại kiều. Khi gia hạn tư cách lưu trú, nhớ cập nhật thẻ My Number theo.
- Giữ bí mật mã PIN: Thẻ My Number chứa thông tin cá nhân quan trọng. Không cho người khác mượn và bảo mật mã PIN cẩn thận.
- Báo mất ngay: Nếu mất thẻ, hãy liên hệ đường dây hỗ trợ My Number để khóa thẻ ngay lập tức.
- Miễn phí: Xin cấp thẻ My Number lần đầu hiện nay là miễn phí (thông tin này có thể thay đổi, hãy xác nhận lại với văn phòng địa phương).
Tổng kết: Đừng để thẻ My Number trở thành việc "để sau"
Nếu bạn mới đến Nhật hoặc chưa làm thẻ My Number, hãy coi đây là một trong những việc ưu tiên hàng đầu. Thẻ này không chỉ giúp ích cho các thủ tục hàng ngày như mở tài khoản ngân hàng, đăng ký SIM hay chuyển tiền về nhà — mà còn giúp bạn chủ động hơn trong cuộc sống tại Nhật.
Quá trình xin cấp có thể mất vài tuần, nên càng làm sớm càng tốt. Rào cản ngôn ngữ có thể khiến bạn ngại ngùng, nhưng nhân viên tại văn phòng thành phố thường rất hỗ trợ — nhiều nơi còn có hỗ trợ tiếng Anh hoặc tài liệu đa ngôn ngữ. Hãy chuẩn bị giấy tờ kỹ, kiểm tra thông tin mới nhất trên trang web chính thức của văn phòng địa phương, và bạn sẽ hoàn thành được thôi!